NieuwsBlog

Emotie-eten

emotie-eteen

Emotie-eten: nú een gouden tijd

Sinterklaas is al stomend onderweg naar Spanje en de Kerst met gevulde kalkoen, kerstkransen en wat al niet meer ligt voor ons. En dan is er nog oud en nieuw, de oliebollentijd met bitterballen en een treinlading aan snacks en zoete dranken. Ja, december is zo gek nog niet voor emotie-eter. December is de excuusmaand voor de emotie-eter om zonder enige vorm los te gaan op ongebreideld eten. Niet alleen in tijdens de feestdagen, maar iedere dag komen we met veel verleidingen in aanraking. Waar we ook zijn, overal is eten te vinden en als dat niet zo is dan zien we anderen wel eten. En voor we het in de gaten hebben liggen de chocolade paaseitjes weer in het schap. Hoe gaat het met jouw emotie-eten en de feestdagen dit jaar? 

De supermarkt als eetverleider

Om het nog maar niet te hebben over de supermarkten waar al het lekkers onze aandacht lijkt te trekken. Daar zijn natuurlijk heel wat studies aan vooraf gegaan. Supermarkten en fabrikanten hebben maar één doel en dat is dat we zoveel mogelijk (blijven) kopen. Niet om jou gezond te maken. Hoe vaak gebeurt het niet dat we vol goede moed op pad gaan en er bij de kassa altijd wel iets bij ligt dat we van tevoren niet hadden bedacht.

In de supermarkt zorgt de geur van versgebakken brood voor een extra aankoop. En op de markt kun je de kibbeling niet laten staan. Je eet regelmatig te veel. Na een lange, drukke dag op het werk trek je op de bank een zak chips open. Op een feestje neem je een stuk taart, maar ook de borrelhapjes smaken goed. In de supermarkt loop je nog even langs de chocola om een reep mee te nemen. Elke dag extra snoepen en te veel calorieën binnenkrijgen kan leiden tot gewichtstoename en een enorm rotgevoel.

emotie-eten

Emotie-eten de zenuwpijn van ontevredenheid

Eet je om je beter te voelen of om met stress je ontevredenheid te lijf te gaan? Wat kun je helpen om te stoppen met emotie-eten? Hoe stop je ontevredenheidsdrang om je emoties te voeden? Emotie-eten doe je niet om je fysieke honger te stillen. Emotie-eten doe je wanneer je troost nodig hebt, ontspanning of veiligheid. Mensen eten uit ontevredenheid op welk leefgebied dan ook en zien het een beloning om zich beter te voelen. Alleen het lost niets op! Ja, op korte termijn voel je je tevreden en voldaan. Maar daarna is er de eetkater! Daarmee bedoel ik dat hetzelfde rotgevoel terugkomt voordat je losging met je emotie-eetbui. Hoe komt het toch mensen zich zo te buiten kunnen gaan aan eten?

Emoties onderdrukken door te eten

Emoties zorgen er bij veel mensen voor dat ze gaan eten in een poging die emoties te onderdrukken. Het omgaan met gevoelens en emoties is voor veel mensen lastig. We vervreemden er ook van. Emoties en gevoelens zijn voor erg veel mensen een teken van zwakte en daarom mag je ze vooral niet uiten. Zeker in deze tijd waarin druk zijn, stress, moeten en alles voor elkaar hebben haast als normaal wordt beschouwd.  Je moet ze zo goed mogelijk verborgen houden. Net zo lang totdat het hoofd niet meer weet dat ook het lichaam erbij hoort en het lichaam klachten gaat vertonen, wat weer voor stress zorgt. En heel vervelend, stress voelen is ook een emotie.

Voelt emotie-eten echt als een probleem

Is emotie-eten een probleem voor je? Heb je er ook last van gedurende de andere maanden van het jaar en daardoor moeite met afvallen of op gewicht blijven? Emotie-eten wordt vaak gebruikt om weerstand te bieden tegen de stress en de -vaak nare- emoties en gevoelens die daar het gevolg van zijn. Het emotie-eten zelf zorgt ook op zijn beurt weer voor emoties waardoor je door te eten je ook niet fijn voelt, maar juist teleurgesteld bent in jezelf of verdrietig.

Emotie-eten is niet iets dat je zomaar van de ene op de andere dag kunt stoppen. Er is een reden waarom je het doet en zolang je niets doet aan die reden zal je het emotie-eten alleen kunnen stoppen door wilskracht. Iedereen weet wel dat je aan wilskracht maar weinig hebt, zeker als het op emoties en gevoelens aankomt.

emotie-eten

Emotie-eter of verleidingseter

Veel mensen die zich herkennen in dit plaatje noemen zichzelf tegenwoordig een emotie-eter. Er verschijnen ook steeds vaker boeken over emotie-eten en hoe je dit probleem kunt oplossen. Maar ben jij wel echt een emotie-eter? Een emotie-eter eet of snoept meer dan hij of zij zou willen om vervelende emoties te onderdrukken. Als je je verdrietig, boos, leeg of eenzaam voelt grijp je naar eten om troost te zoeken. Het kan natuurlijk zo zijn dat jij moeite hebt met (negatieve) emoties en door te eten of te snoepen deze gevoelens dempt. Maar in veel gevallen hebben mensen geen dieperliggende problemen. Ze vinden het alleen heel erg moeilijk om niet te snoepen als ze in verleiding worden gebracht. Als er op een verjaardag hapjes voor de neus staan kunnen ze hier niet van afblijven. Of in de supermarkt slaan ze het schap van de chocola niet over.

Denk jij dat je een emotie-eter bent of twijfel je misschien? Bekijk eens goed in welk van onderstaande profielen jij je meer herkent. Misschien heb je wel veel meer last van verleidingseten. Handig om te weten, want het type eter bepaalt ook de oplossing dat voor jouw succes kan zorgen!

De emotie-eter

Je eet meer dan je zou willen als je een negatieve emotie voelt. Je bent bijvoorbeeld boos door iets dat op je werk is gebeurd, en besluit thuis jezelf te troosten met een doos bonbons. Door te eten zorg je voor demping van het vervelende gevoel. Je eet het gevoel als het ware weg. De vraag waar het om draait is natuurlijk waar heb je echt ‘honger’ naar, als je je verdrietig, boos, moe of alleen voelt? Hoe kun je dit vervelende gevoel oplossen, zonder te gaan eten. Heb je behoefte aan een luisterend oor? Aan het uitspreken van de ruzie op werk? Rust? Aan waardering? In het antwoord op deze vraag ligt ook de oplossing van het probleem. Samen met mij als psycholoog kun je uitzoeken waar jouw eetgedrag vandaan komt en hoe je het kunt oplossen.

De verleidingseter

Je hebt vooral moeite met verleidingen. Feestjes, verjaardagen, etentjes en barbecues zijn lastig voor je. Het eten staat binnen handbereik. Het staart je aan en de gastvrouw dringt aan. Het lukt je op zo’n moment niet om nee te zeggen. Je hebt er gewoon echt zin in. Op een feestje neem je een stuk taart, maar ook de borrelhapjes smaken goed. Tijdens een etentje in het wok restaurant is de verleiding ook groot om vier keer op te scheppen. Nemen anderen een dessert? Dan jij ook. Herkenbaar? Dan ben jij een echte verleidingseter. Als de kans zich voor doet om lekker te eten, dan zegt alles in jou dat je die kans moet grijpen. Dit komt door onbewuste processen die zich in jouw hoofd afspelen. Samen met mij als psycholoog kun je deze processen gaan herkennen en veranderen. Uiteindelijk gaat het jou ook lukken om af en toe nee te zeggen en mate te houden!

(H)erken je eetpatronen!

Is het de verleiding die je niet kan weerstaan of wordt het veroorzaakt door negatieve emoties? Zodra je herkent wat het probleem is, kan het probleem ook erkend worden en kun je eraan werken. Eerlijk tegen jezelf zijn is de eerste stap! Misschien weet je wel of je een emotie-eter of verleidingseter bent, maar heb je het gevoel dat het niet lukt om het probleem aan te pakken.

Hoe stop je emotie-eten

Als je eerlijk naar jezelf bent, weet je prima wat gezond eten is. In ieder geval in grote lijnen kun je begrijpen dat een appel gezonder is dan patat, je beter broccoli kunt eten dan een soft-ijsje en dat je beter water kunt drinken dan cola. Maar waarom lukt het dan steeds niet om het vol te houden? Iedere keer beland je ’s avonds op de bank met een zak chips of neem je toch maar een extra handje nootjes op de verjaardag van je tante. Je voelt je gefrustreerd. Vertelt jezelf dat je maandag wel weer begint zodat je op zondagavond nog een paar koekjes extra kunt eten. Echter blijkt de afspraak die je met jezelf maakt nooit echt te worden nagekomen. Je wordt moe van jezelf. Je stelt jezelf teleur. Gaat op zoek naar een nieuw dieet, die vervolgens weer niet lukt. Je hebt het gevoel dat je het iedere keer opnieuw verpest.

We leven in een emotie-eten maatschappij

afwijst, wat bekritiseerd wordt, want ‘dat is toch ongezellig?’. Tegelijkertijd wordt er gevraagd ‘of je dat nu wel zou doen’ als je er wél voor kiest om een taartje te eten. Het bekritiseren van ons eigen lichaam is een standaard gespreksonderwerp en iedereen heeft een mening over voeding.

‘Van te veel fruit word je dik’, ‘volg anders een slakkendag’, ‘drink alleen maar sappen voor een week’ of ‘koop bij ons deze shakes. Maar het is geen dieet hoor!’ We worden doodgegooid met tegenstrijdige berichten over hoe we er uit horen te zien. Wat we wel moeten eten. Wat we niet moeten eten. Wat we mogen dragen. Nog niet te beginnen over het culturele aspect van voeding, want dat is ook een gevoelig puntje. En er is nog zoveel meer over te zeggen, maar laat ik het afkappen voordat je net zoveel frustratie (dan wel passie) voelt als ik. Want laat ik dan maar zeggen: ondanks dat het tegenwoordig de norm lijkt te zijn, normaal is het niet.

We zijn uit contact geraakt met wat we écht nodig hebben en dat is ook logisch als het lijkt alsof het hebben van een verstoorde relatie met eten, de enige manier is. Er zijn meer mensen die een ongezonde relatie met henzelf en voeding hebben dan dat er mensen zijn die dat niet hebben. Mogelijk zonder dat ze hier zelf van bewust zijn. Maar hier komen we tot de keerzijde: bewustzijn creëert verandering en verandering is voor iedereen mogelijk. Als je merkt dat je last hebt van emotie-eten, overeten en/of eetbuien, is het fijn om eerst te begrijpen wat het triggert. Het kan een enkele, of meerdere, oorzaken hebben. Hieronder benoem ik mogelijke oorzaken en wat je kunt doen om te stoppen met dit eetgedrag.

emotie-eten

Je bent in de dieetcyclus gevallen

Laat ik beginnen bij een veelvoorkomende reden. Dit komt vooral voor bij mensen die vaak op ‘dieet’ zijn. Let op: soms kan iets wat wordt gepromoot als ‘een gezonde leefstijl’ alsnog dezelfde (vervelende) resultaten hebben als een dieet. Als er bijvoorbeeld complete voedselgroepen worden ontweken, bepaalde macronutriënten extreem worden gelimiteerd, er angst bestaat voor – in jouw perceptie – ongezond eten, er te weinig kcal worden gegeten, etc. Wanneer je te weinig hebt gegeten, wilt je lichaam dit een keer inhalen. Op het moment dat je te lang wacht met je lichaam te voeden, kan het zich zo gaan opbouwen dat er uiteindelijk geen rem meer op zit op het moment dat je wel wat eet. Je lichaam heeft namelijk het idee dat we in tijden van tekort zitten en zal vragen naar voedselbronnen die hoog zijn in suiker, vet en calorieën. Dit is een heel logisch gevolg, want je lichaam wilt zichzelf simpelweg in leven houden. Vervolgens is het moeilijk om te stoppen, waardoor je over je eigen grenzen gaat. Je gaat misselijk naar bed en wordt wakker met een schuldgevoel en mogelijk nog steeds een volle buik. Je komt terecht in een patroon waarbij je overdag te weinig eet om te compenseren, waarbij je ’s avonds weer overeet.

Wanneer je jezelf herkent in de bovenstaande dieetcyclus, wordt het tijd om de restricties los te laten. Dit is de eerste stap van het doorbreken van deze vervelende gedragspatronen. Op het moment dat jouw lichaam namelijk nog onvoldoende voeding binnenkrijgt en je honger lijdt, wordt de spanning die je voelt rondom het eten alleen maar groter en sterker. Het verlangen wordt groter en sterker. Ondanks dat dit misschien onnatuurlijk of slecht kan voelen, je mag gewoon gaan eten. Ook als je gisteravond nog een eetbui hebt gehad. Ergens moet je de cyclus doorbreken en het is het makkelijkst om dit te doen door te beginnen met de originele trigger. Op het moment dat je namelijk weer overdag te weinig eet, is het lastig om ’s avonds niet te gaan eten.

Dit betekent dat ik je vraag om te gaan eten terwijl je misschien geen honger hebt. De kunst is het leren luisteren naar je lichaam. Maar om het jezelf makkelijker te maken, is het tijdelijk belangrijk om dit toch te doen. Anders is het erg makkelijk om toch in het regime te blijven hangen tussen vasten en overeten. Als dit proces lang doorgaat, wordt het ook een gewoonte. Op dit moment hoeft het dus niet per se te betekenen dat je te weinig hebt gegeten als je het sterke verlangen naar eten voelt. Het is zo dat wanneer iets een gewoonte is geworden, je brein ontzettend veel neuroconnecties heeft gemaakt tussen de trigger en de reactie. En als je brein ergens van houdt, is het homeostase (balans); het houdt niet van verandering. Dus als je brein gewend is dat wanneer jij een bepaalde gedachte hebt om te eten, dat je vervolgens naar de kast rent om een zak chips te pakken, voelt het heel lastig om hiermee te stoppen. Maar om gewoonten te doorbreken is het wel zaak om dit niet meer te doen. Niet te beginnen. Je hoeft niet in discussie te gaan met deze gedachten, want de gedachten die jou oproepen om te gaan overeten zullen het altijd van je winnen. Denk maar gewoon even dat het geen optie is. En ik hoor je denken: “Ja maar je weet niet hoe het voelt! Ik heb er géén controle over. Het is onmogelijk!”

Ik schrijf dit blogartikel met heel veel passie en helaas ook ervaring over dit onderwerp. Ik weet hoe het voelt. Het voelt inderdaad alsof er iets externs is wat jou bestuurt, als een soort van Sims poppetje. Dat je iedere keer een besluit maakt om het niet meer te doen, maar er aan touwtjes wordt getrokken die je toch weer naar de kast met de chocoladerepen toe manoeuvreert. Het kan voelen als onmogelijk. Maar… dat is het niet. Het is moeilijk, want zowel de biologie als neurologie (als het op de langere termijn een gewoonte is geworden) schreeuwt naar het eten. Je voelt je ongemakkelijk, nerveus, gestrest, angstig. En daarbij is de kunst om dat maar te gaan doorvoelen. Ga er maar mee zitten. Laat maar opkomen wat er op moet komen.

Vergelijk het maar met meer gedachten die je kunt hebben waar je vervolgens niets mee doet: je ziet een knap persoon op straat. Duik je er dan direct mee in bed of loop je door? Je ziet iemand een sigaret opsteken terwijl je jaren geleden bent gestopt. Er komt een gedachte dat je er ook wel een zou willen. Doe je dit dan? Je hebt op een dag ongeveer 60.000 gedachten en daar zitten genoeg disfunctionele tussen. Echter blijft het altijd een keuze of je reageert in de vorm van actie of dat je ze slechts observeert en verder gaat met je dag.

Dat betekent niet dat het makkelijk is. Nogmaals: je brein houdt niet van verandering. Maar, iedere keer dat jij dóór de weerstand heen gaat, maak je nieuwe neuroconnecties. Uiteindelijk is een gedachte over (over)eten net zo snel weg als dat hij opkomt, omdat er geen connectie meer bestaat tussen de trigger en de reactie. Je moet er alleen even doorheen en dat kan moeilijk zijn.

emotie-eten

Schaam je niet met emotie-eten

Als je alle bovenstaande tekst hebt gelezen, zal je merken dat er wat tegenstrijdige adviezen tussen zitten. Ik kan het me voorstellen dat het je in de war brengt en dat je nu geen idee hebt waar je kunt beginnen. Moet ik nou even doorzetten en niet eten als ik het wil of moet ik nu wel gewoon dat koekje nemen?

Uiteindelijk gaat het om de intentie waarmee je wilt gaan eten. Als je vanuit een prettig gevoel zin hebt om een koekje te eten, is het makkelijker om het er bij één te houden dan als je een emotionele leegte probeert op te vullen, waarbij eten niet de voldoening zal bieden waar jij naar op zoek bent.

En als je deze adviezen leert te begrijpen en implementeert in je leven, ga je het verschil voelen. Je gaat voelen wanneer je lichaam eten nodig heeft en wanneer het eigenlijk emotionele honger is wat roept. Daar mag je lief voor zijn. Voedt het maar. Met liefde, niet met eten. En als je met deze adviezen gaat leven, geef je jezelf de kans om dieper je persoonlijke ontwikkeling in te gaan. Er valt een last van je schouder, een extra laag die wordt afgepeld. Zie het als een strak touw dat je vasthoudt die je ontwikkelt.

Daarin is er natuurlijk ook geen ‘one size fits all’ benadering. Ieder persoon loopt tegen andere dingen aan en dat heeft ook andere adviezen nodig en het is oké als je daar hulp bij nodig hebt. Er is nog zoveel meer wat ik je kan vertellen, maar het gaat om bewustwording en toepassing. Wat een ander jou kan bieden is een spiegel, waarbij je dingen leert te zien die je zonder diegene niet had gezien. Het geeft je een stok achter de deur. Iemand die jou vertelt wat je eigenlijk niet wilt horen. En daar kan ik jou de helpende hand bieden. Want overeten, emotie-eten, eetbuien en overgewicht zijn geen dingen waar jij je voor hoeft te schamen. Het gaat zoveel dieper dan het gemis aan discipline. En er hoeven geen schuldgevoelens meer te zijn.

Ben jij een emotie-eter

In mijn coachingspraktijk heb ik een ruime ervaring in het herkennen van het emotie-eten en kan ik je ook helpen bij het vinden van de juiste oplossing. Als je iets herkent van wat hierboven staat maak dan een afspraak. Het is kosteloos en vrijblijvend. Dat kan face-to-face, maar ook makkelijk online. Een eerste afspraak is binnen twee weken gemaakt. Dat kan overdag, maar ook in de avonduren. Wees welkom en voelt geen schaamte, ikzelf ken alle valkuilen van het emotie-eten en ik heb er een nieuwe weg in gevonden. Naast mijn persoonlijke ervaring ben ik al 35 jaar psycholoog en levenscoach in Drachten.

Je kunt bij mij al binnen twee weken een eerste afspraak maken. Dat kan overdag, maar ook in de avonduren. Daarnaast kun je kiezen uit face-to-face of makkelijk en veilig online. Voel je welkom! De koffie of thee staat voor je klaar.

Warme groet, Freek

emotie-eten


    AANVRAAG KENNISMAKINGSGESPREK LEVENSCOACHING

    Graag alle gevraagde velden invullen.

    Na het invullen van het formulier ontvang je een uitnodiging voor het kennismakingsgesprek met indien mogelijk de voorgestelde datum. Mocht deze niet passend zijn bied ik je een alternatief aan met een nieuwe datum en tijdsvoorstel. Nadat je akkoord hebt gegeven ontvang je een afspraakbevestiging.